Alan seçimleri
ALAN SEÇİMİ NİÇİN ÖNEMLİDİR?
Lisede size en uygun alana yönelmek, başarılı bir ortaöğrenime, başarılı bir ortaöğrenim de sizleri en uygun yükseköğretim programına bu da sizleri daha güvenli bir geleceğe taşıyacaktır.Alan Seçimi, ilerde bireyin seçeceği meslek için de önemli adımlardan biridir. Alan Seçimi, bir anlamda meslek seçimidir aslında. Öğrenci yöneldiği alanla birlikte mesleki alternatiflerini de belirlemiş olacaktır. Öğrencilerin ilgileri, yetenekleri ve buna bağlı olarak başarılarının yüksek olduğu alanı seçmeleri, iyi bir ortalama yapmalarını, dolayısıyla yüksek bir ortaöğretim başarı puanı elde etmelerini sağlayacaktır. Bu durum seçim yapacakları meslek alternatiflerini genişletecektir. Verecekleri alan seçimi kararının ardından, girecekleri ÖSS'nin (Öğrenci Seçme Sınavı) öğrencilerden ne tür bilgiler ve beceriler istediğini bilmeleri, bu sınavda başarılı olmak için uygun sınav stratejileri hazırlamalarını sağlayacaktır. Üniversite Sınavı akademik ve psikolojik açıdan hazırlanmayı gerektirir. Bu nedenle sınava hazırlanan öğrencinin bir yandan bilgi birikimi oluşturması, diğer yandan kendisiyle ilgili düşünsel-duygusal-davranışsal düzenlemeleri yapması gerekir. Alınan eğitim ve seçilen meslek bireyin yaşam tarzını belirler. Meslekte başarılı olabilmek için, seçilen meslekte yetenekli ve istekli olunması gerekir. Sevmediği bir işi yapmak kişinin hayatının önemli bir bölümünü mutsuz geçirmesine neden olabilir. Bu nedenle, öğrencilerin mesleki yönelim aşamasında ilgi, yetenek ve gereksinimlerini iyi tanımaları sağlanarak, doğru meslekleri seçme yönünde desteklenmeleri gerekir.Gençler geleceklerini ve kariyerlerini planlamada ilk adımı bir mesleğe yönelme kararını vererek oluşturuyorlar. Amaç gençlerin psikolojik, bedensel gelişimi ve eğitimdeki başarılarının gözönüne alınarak kendileri en uygun mesleki kararı oluşturmalarıdır. Liselerde gençlerin belirli alanlarda branşlaşması ve çağın gereklerine göre alanında derin bilgiye sahip olmaları ve diğer temel bilgileri de edinmiş olarak yetişmesi hedeflenmektedir. Son olarak uygulamaya konan sistem ise Alan Seçimine dayalı lise sistemidir. Bu sistemin uygulanmasından sonra Öğrenci Seçme Sınavı da (ÖSS) tek aşamalı olarak uygulanmaya başlamıştır.Her iki sistem birbiri ile ilişkilendirilerek öğrencilerin Lise 1. sınıfta yapacakları seçim önemli hale gelmiştir. Çünkü;
- Lise 1. sınıfın sonunda seçilecek alan, öğrencilerin ÖSS de yapacakları tercihlerde etkili olacaktır.
- Lisede elde ettikleri başarı puanları Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı olarak ÖSS puanlarına eklenecek ve sınav başarılarına etki edecektir.
- ÖSS de Alan ve alan dışı tercihlerde AOBP'nin (Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı puanı) çarpılacağı katsayı farklı olacağı için seçeceğiniz alanın istediğiniz tüm meslekleri kapsamasına özen göstermek gerekecektir.
- ÖSS (Öğrenci Seçme Sınavı) her yıl yaklaşık bir buçuk milyon öğrencinin girdiği bir sınavdır ve bu sınavda başarılı olmanın ilk koşulu, nasıl bir sınavla karşılaşılacağını bilmekten geçiyor. Sınava hem bilgi hem de davranış bakımından hazırlanmak gerekiyor.
- Özetle ülkemizde Yükseköğrenim görme isteği oldukça yüksek bu yönde eğitim almak isteyen gençler Lise 1. sınıftan itibaren şunları dikkate alarak çalışma yapmalılar.
- Lisede gördüğünüz Alan Seçimi sistemini tanıyarak nasıl çalışmanız ve nerede, hangi alanda başarılı olmanız gerektiği konusundaki kararınızı doğru vermeniz gerekiyor.
- Okulunuzdaki not ortalamanızı yüksek tutarak seçim yapacağınız alan alternatifini genişletebilir, ortaöğretim başarı puanınızı yüksek tutabilir ve ÖSS konularını kapsayan çoğunlukla lise 1 konularını iyi öğrenmiş olursunuz.
- Mesleki yönelim aşamasında kendi ilgi, yetenek ve gereksinimlerinizi iyi tanımanız ve ne olabileceğinize, ne olmak istediğinize karar vermek durumundasınız. Bu konularda ihtiyaç duyacağınız bilgiler de bu kitapçıkta sizlere verilmektedir.
- Lise sonda gireceğiniz ÖSS'nin (Öğrenci Seçme Sınavı) sizlerden ne tür bilgi beceriler istediğini bilmeniz, bu sınavda başarılı olmak için neler yapmanız gerektiği konusunda hazırlıklı olmanız; hem bilgi bakımından hem de psikolojik açıdan (düşünsel, duygusal, davranışsal) hazırlanmayı hedeflemeniz gerekmektedir.
 ALANLAR NASIL BELİRLENİR?
Alanların belirlenmesinde öğrencinin 9. Sınıf notlarına ve kendi isteğine, öğrenci velisinin yazılı isteğine, ilgili müdür yardımcısının görüşüne, sınıf ve rehber öğretmenin görüşüne başvurularak karar verilir.
a. Öğrenci Başarısı:
Öğrencilerin belirli bir alana yönelebilmesi için 9. Sınıf sonunda o alanla ilgili derslerin ağırlıklı not ortalaması 2.50 ve daha yukarı olması gerekir. Eğer öğrenci hiçbir alan için bu şartları taşımıyorsa en yüksek ortalamaya sahip olduğu alana yönlendirilir. Öğrenciler şartlarını taşıdıkları birden fazla alandan herhangi birini tercih edebilir. Eğer şartlarını taşımadığı bir alanı arzu ediyorsa; seçtiği alanı tercih eden en düşük not ortalamalı öğrenciden ortalamasının yüksek olması yeterli kabul edilir. Öğrencinin alana kaynaklık eden derslerinden 2.Dönem ve Yıl Sonu itibariyle 2'den düşük notu yoksa son yönetmelik değişikliğine göre istediği alana gidebilir. Alana kaynaklık eden derslerde zayıf notu olan öğrenci için 2.50 şartı aranır.
b. İdare, Öğretmenler, Öğrenci ve Velisinin Görüşü:
Okulda müdür yardımcısı nezaretinde sınıf öğretmeni ve rehber öğretmenin yardımı ile öğrenci ve velinin görüşü alınarak ortak olarak karar verilir. Bu karar için öğrencinin yukarıdaki şartları taşıması gerekir.
Alanlar | Alana Kaynaklık Eden Dersler |
Fen Bilimleri | Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji |
Türkçe-Matematik | Matematik, Dil ve Anlatım, Türk Dili ve Edebiyatı |
Sosyal Bilimler | Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Tarih, Coğrafya |
Yabancı Dil | Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Yabancı Dil |
DERSLERİN SEÇİMİ
Ders yılı sonunda okulun bina ve imkanları, öğretmen durumu dikkate alınarak açılabilecek alan/bölüm seçmeli ve seçmeli derslerin tümü idarece ilan edilir. Ders kesimini takip eden 10 gün ve kesimden sonra 10 gün toplam 20 gün içinde ilan edilen dersler arasından seçim yapılır. Seçimde sınıf öğretmeni, veli ve öğrenci birlikte karar verirler. Veli tarafından yazılı olarak müdürlüğe bildirilir. Ders seçiminde sınıf öğretmeni öğrenci gelişim dosyasındaki bilgilerin geçmiş yıllardaki başarısını dikkate alır. Seçilen bir dersin eğitim ve öğretiminin yapılabilmesi için bu dersi en az 20 öğrencinin seçmiş olması gerekir. Ancak okul idaresi bunun altındaki rakamı da imkanları varsa kabul edebilir.
ALAN SEÇİMİNİN ÜNİVERSİTE PUANINA ETKİSİ
Eğer öğrenciler alan seçimini doğru yapmazlarsa sınava giren diğer adaylara göre büyük bir puan kaybına uğrayacaklardır. Hangi alanın üniversiteye girişte etkili olacağı ÖSYM'nin giriş kılavuzunda verilmiştir. Öğrenciler daha 9. Sınıf sonunda bu kılavuzdaki bilgilere bakarak alan seçimini yapmalarında yarar vardır.
Alan seçimi bir anlamda hayat boyu sürdürülecek mesleğin seçimi anlamına gelmektedir. Öğrenciler kendi alanı dışındaki okulları da kazanabilirler ancak, bunun çok zor olduğu herkesçe bilinmelidir.
