KİŞİLİK MESLEK ENVANTERİ PROGRAMI

Bildiğiniz gibi ülkemizde her yıl yapılan üniversite seçme sınavları tek merkezden yönetilen, dünyanın en büyük sınavı niteliğindedir. Bu sınavlar milyonu aşan üniversite adayını, ailelerini ve öğretmenleri ile birlikte yaklaşık 5-6 milyon insanı doğrudan ilgilendirmektedir.

Çeşitli gözlem ve araştırmalar adayların ve onları etkileyen çeşitli kişilerin üniversiteler ve meslekler konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıklarını ve adayların kişilik özelliklerine, yeteneklerine, ilgilerine ve beklentilerine uygun meslekleri seçemediklerini ortaya koymuştur. Bunun bedelini de doğal olarak, en başta adaylar olmak üzere, aileler ve genelde toplumumuz ödemektedir.

Bir üniversiteyi kazanmak ve onu bitirmek hayatta daha başarılı ve mutlu olmamızı sağlamaz. Seçtiğimiz mesleği başarabilecek yeteneklere sahip olmamız, işimizi sevebilmemiz ve beklentilerimizi karşılayabilmemiz de son derece önemlidir. Meslek faaliyetlerinin yürütülmesi kişide belli bazı nitelikler gerektirir ve sonunda kişiye bazı doyumlar sağlar. Bir meslek edinmede tek faktör para kazanma isteği değildir.

Meslekler, gerektirdikleri nitelikler ve sağladıkları olanaklar yönünden nasıl çok çeşitlilik gösteriyorsa, bireyler arasında da çok farklılıklar vardır. Burada önemli olan, bir kimsenin sahip olduğu kişilik özelliklerine en uygun ve beklentilerini en iyi biçimde karşılayabileceği bir mesleği seçmesidir. Kişinin kendisine en uygun mesleği seçebilmesi için öncelikle üzerinde durduğu meslekler hakkında çok iyi bilgi sahibi olması gerekir.

Meslekleri tanıyabilmek için ülkemizde bulunan en kapsamlı yayın; ÖSYM tarafından yayınlanmış olan "Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi”dir. Bu kaynak okul kitaplıklarında veya rehberlik servisinde kolaylıkla bulunabilir. Bu kaynağı inceleyip meslekler hakkında genel bir bilgiye sahip olduktan sonra kişi, ilgi duyduğu meslekleri daha ayrıntılı tanımak için o meslekleri icra eden kimselerle görüşebilir, onları çalışırken gözleyebilir. Ayrıca kitle iletişim araçları ile yapılan meslek tanıtımlarını da izlemekte yarar vardır.

Meslekleri tanıyan kişinin hangi mesleklerin kendisine en uygun olduğunu anlayabilmesi için kendi kişilik özelliklerinin, yeteneklerinin, ilgilerinin ve hayattan beklentilerinin de farkında olması gerekir. Ülkemizde kişilik envanterlerinin rehberlik ve psikolojik danışmada kullanımı yetenek ve ilgi envanterlerinin (Kendini Değerlendirme Envanteri ve Akademik Benlik Ölçeği gb.) kullanımı kadar yaygın değildir. Halbuki öğrencinin psikolojik yardım almasını gerektirecek bir kişilik bozukluğunun olup olmadığını ve kazanmak istediği mesleğe uygun kişilik örüntüsüne sahip olup olmadığını anlayabilmek için kişilik testlerine oldukça gereksinim vardır.

Mesleğe yönelme sorunlarını ele alırken kişilik envanterlerinden yararlanmak, mesleki danışmada konuyu derinleştirmeye yardımcı olmaktadır. Öte yandan, meslek seçimi ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki dikkate alındığında kişilik envanterlerinin eğitsel ve mesleki rehberlikte de kullanılmalarının gerekliliği açıkça görülmektedir.

Ülkemizde meslek seçimi konusunda hazırlanmış olan bazı testlerin dökümanlarında, kişilerin sözel yeteneklerinin olduğu saptandığı halde sadece ilgi duyduğu için sayısal meslekler de önerilmektedir. Aynı şekilde sayısal yeteneği olan bir öğrenciye de sırf ilgisi var diye sözel meslekler de önerilmektedir. Bu durum gençlerde, meslek seçimi konusunda daha da fazla kararsızlığa yol açmaktadır. Bu gibi sakıncalı durumlar, testlerin bilgisayar programlarını yapan kişilerin ÖSYM sınav sistemini ve liselerdeki Sınıf geçme ve Alan seçme sistemini bilmediklerini göstermektedir.

Öğrenci 2. dönem sonunda (Lise 1 sonunda) alan seçmek durumundadır. Bu nedenle öğrenci yeteneğinin bulunduğu alana gitmeli, ilgi alanlarından ise yetenek alanına uygun olanlarını tercih etmelidir. Örneğin; öğrencinin sözel yeteneği bulunuyorsa ve ilgileri arasında hukuk, tıp, gazetecilik, mimarlık v.b. meslekler varsa burada hukuku ve gazeteciliği seçmelidir. Çünkü, hem ilgisine, hem de yeteneğine uygundur. Aksi takdirde tıp ve mimarlığı seçerse sayısal bölümlere gidecek, yeteneği olmadığı için de çok zorlanacak ve hem derslerden kalıp sene kaybedecek, hem de başarması çok zor olan bir alanda uğraşıp başaramadığı için de aşağılık kompleksine girebilecektir. Aynı durum sayısal yeteneği olan öğrencinin sözel mesleklere ilgisi var diye, sözel bölümlere gittiği durumlarda da görülmektedir.

Bu sakıncalı durumları engellemek için "Kişilik Meslek Envanteri"nde öncelikle kişinin yetenek alanı saptanmaktadır. Daha sonra ilgi alanları ölçülmektedir. Yetenek alanına uygun olan ilgi alanları ve ilgili meslekler öğrenciye bildirilip, yanlış bölüm ve mesleklere yönelmesi engellenmektedir. Ayrıca meslekten beklentileri ölçüldüğünde yine beklentisine uygun olan meslekler içerisinden yetenek alanına da uygun olanlar öğrenciye önerilmektedir. Bütün bunlar ile yetinilmeyip öğrencinin içe-dışa dönüklük durumu dikkate alınarak önerilen meslekler arasından elemeler yapılmaktadır. Örneğin “Halkla İlişkiler” mesleğine yeteneği ve ilgisi olan bir öğrencinin içe dönüklük puanı %70 ve üzerinde ise bu meslek öğrenciye önerilmemektedir. Ayrıca öğrencinin yüksek ilgilerinden en az iki veya daha fazlasında çakışan meslekler öğrenciye önerilmektedir.

Sonuç olarak, öğrenciye önerilen meslekler yetenek alanına + ilgi alanına + beklentilerine + 21 ayrı kişilik özelliğine uygun olmaktadır. Aynı zamanda öğrenci sayısal veya sözel alanlardan da kendisine uygun olanını rahatlıkla seçebilmektedir.

Öğrenci Lise 2. veya Lise 3. sınıfta okuyorsa bu test yine yararlı olmaktadır. Örneğin; öğrenci, sayısal bölümde ise (Fen veya Mühendislik) ÖSS SAY veya ÖSS EA puan türlerinden öğrenci alan çok sayıdaki bölümler içerisinden bütün kişilik özelliklerine en uygun olanlarını ve alnının devamı olan bölümleri seçebilmesini kolaylaştırmaktadır.

Kişilik Meslek Envanteri’nde kişilik özelliklerini ölçen bazı sorular aynı zamanda bir ilgiye veya beklentiye de farklı sayılarda puan vermektedir. Bu sayede önerilen meslekler öğrencinin diğer kişilik özellikleri ile de uyumlu olmaktadır. Bunun nedeni ise öğrencinin hem kişilik özelliklerine uygun meslek seçmesini sağlamak, hem de meslek seçmenin dışında diğer kişilik özellikleri hakkında da bir fikir vermektir.

Bütün kişilik özelliklerinin grafikleri öğrenciye verilmemektedir. Çünkü suçluluk duygusu, saldırganlık gibi özelliklerin sonuçları öğrenciyi üzebilir. Fakat rehber öğretmene verilen diğer bilgisayar çıktısında bütün kişilik özellikleri yer almaktadır. Burada ki amaç ise öğrencinin iyice tanınması ve psikolojik yardıma gereksinimi olan öğrencilerin saptanmasıdır.

Öğrencinin kişiliğini tanıması, eksik yönlerini gidermeye çalışması, kendisini mutlu edebilecek alanlara ve mesleklere yönelmesi, hem öğrenim hayatında, hem de diğer bütün yaşamında yararlı olacaktır.

Kişilik testleri insanın ne olduğunu, yetenek testleri ne yapabileceğini ölçer. Envanterimizde İlgi,yetenek ve diğer kişilik özellikleri birlikte değerlendirilerek öğrenciye en uygun olan meslekler önerilmektedir. Ancak testlerin bir gözlem aracı olduğu unutulmamalıdır. İyi bir gözlemle birlikte değerlendirilen test sonuçları, daha sağlıklı bilgiler verir. Bu nedenle Kişilik Meslek Envanteri'nin sonuçlarını öğrenciyi tanıyan rehber öğretmeninin değerlendirmesi gerekmektedir.

Günlük basın ve dergilerde sık sık rastlanan "Duygusal bir insan mısınız?" ya da "Saldırgan mısınız?" türünden anketlerle bilimsel olarak hazırlanmış testlerin birbirinden ayrılması gerekir. Çünkü gazete ve dergilerdeki anketler belli bir kurama dayanmazlar; öznel bir yöntemle seçilen soruların geçerlilikleri yada uygunlukları denenmemiş, yeterli sayıda kişiye uygulanıp standartlaştırılmamışlardır.

Buna karşılık bilimsel testler belli bir kurama dayanırlar, seçilen sorular denenmiş olup, yeterli sayıda kişiye uygulanarak standart hale getirilmişlerdir. Kısacası bilimsel bir test, ne amaçlıyorsa onu ölçer. Bilimsel testlerde her şeyden önce kuramsal bir kişilik modeli geliştirilir. Daha sonra, ölçülmek istenen kişilik özellikleri belirlenir ve bu özelliklere ilişkin sorular hazırlanır. Bu sorular önce bir ön denemeden geçirilerek çok sayıda kişiye uygulanır, ondan sonra daha geniş gruplara verilir.

Bu kişilik testi yukarıdaki bütün özelliklere sahiptir. Seçilen soruların her biri denenmiş olup yeterli sayıda kişiye uygulanarak standart hale getirilmiştir. Soruların kültürümüze uygun olmasına, herkes tarafından doğru olarak anlaşılmasına ve soruların ne ölçülmek isteniyorsa onu ölçüyor olmasına özenle dikkat edilmiştir. Yordama, görünüş ve içerik geçerliliği mevcuttur.

İnsan kişiliklerinin birbirinden üstün yada aşağı olduğunu söylemek olanaksızdır. Örneğin; dışa dönük kişilerin, içe dönük kişilerden üstün ya da aşağı olduğunu değil, sadece farklı olduklarını söyleyebiliriz ve her iki kişilik özelliğinin de üstünlük ya da yetersizlik alanları farklıdır. Önemli olan kişilerin ne olduğunu bilmesi, yeteneklerini ve güçlerini kişiliğinin özellikleri doğrultusunda kullanabilmesi, yetersizliklerini giderebilmesidir. Bir kez güçlü ve dengesiz (Nevrotik) duygulara sahip olduğumuzu ya da güçlü duygusal dürtülerden yoksun bulunduğumuzu saptadıktan sonra, bu bilgilerin ışığında yaşamımızı daha kolay planlayabiliriz.

İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir.

Sen kendini bilmezsin ya nice okumaktır.

Yunus EMRE

Melankolik ve kolerik'ler nevrotik olduklarından güçlü duygulara, sangen ve flegmatik'lerse normal olduklarından zayıf duygulara eğilimlidirler. Buna karşılık, sangen ve kolerik'lerde dışa dönük olduklarından yüksek değişme hızı, melankolik ve flegmatik'lerde ise içe dönük olduklarından düşük değişme hızı vardır.

Tipik içe dönük, nevrotik ya da normal tipler gerçek yaşamda ya çok ender bulunur ya da hiç bulunmaz. Başka bir anlatımla, bu tipler gerçek değildir diyebiliriz. Sadece yatay ve dikey boyutlarda bulunan insanları anlamamıza yarayan soyut kavramlardır. Gerçek insanların kişiliği, değişik derecelerde bu soyut kavramların çizdiği tiplere yaklaşmakta, iki boyut arasında uzanan çizginin herhangi bir yerinde bulunmaktadır.

İÇE YA DA DIŞA DÖNÜK NORMAL TİPLER

Bir ucunda içe dönüklük bulunan yatay boyutun iki ucunda yer alan normal tiplerin özelliği şöyledir;

Tipik içe dönük olanlar, sessiz, çevreye karşı kapalıdırlar. İnsanlardan kaçar, kendi başlarına kalmak isterler. Okumak, yazmak, resim, müzik gibi uğraşılardan hoşlanırlar. İnsanlarla kolay ilişki kuramazlar. Zor arkadaş edinirler. Yapacakları hareketi önceden düşünüp tasarlarlar. Günlük yaşantıyı, olayları, kişileri ciddiyetle ele alırlar. Sakin, telaşsız bir yaşam biçimini sever, duygu ve coşkularını çok sıkı denetim altında tutarlar. Aşırı duygulanımdan kaçar, hareketlerini ve davranışlarını denetlerler. Çok ender olarak saldırgan davranışta bulunurlar. Güvenilir insanlardır. Kurdukları toplumsal ilişkileri sınırlı ve dengeli olarak sürdürürler. Ahlâk kurallarına büyük değer verirler. Yaşama bakış açıları karamsardır. Öğrenci tipik içe dönük çıkmış ise bu durum hem rehber öğretmen çıktısında belirtilmekte, hem de öğrenciye bu özelliğine uymayan meslekler önerilmemektedir.

Tipik dışa dönük olanlar, insancıl, cana yakındırlar, insanlarla birlikte bulunmaktan hoşlanırlar. Kolay ilişki kurar, çok arkadaş edinirler. Kendi başlarına kalmaktan, okumak ve çalışmaktan hoşlanmazlar. Heyecan veren olaylardan hoşlanırlar. Hareket ve davranışları üzerindeki denetimleri zayıftır. O anda içlerinden geldiği gibi hareket ederler. Neşeli, hareketlidirler, çok konuşur, şakadan hoşlanırlar. Genellikle tasasız, iyimserdirler, gülmeyi eğlenmeyi severler. Kolay kızıp öfkelenir, kendilerini kaybederler. Saldırgan hareket ve davranışları sıktır. Duygularını sıkı denetim altında tutamaz, ahlâk ve toplum kurallarına pek aldırmazlar. Her zaman güvenilir değildirler. Öğrenci tipik dışa dönük çıkmış ise bu durum hem rehber öğretmen çıktısında belirtilmekte, hem de öğrenciye bu özelliğine uymayan meslekler önerilmemektedir.

İÇE YA DA DIŞA DÖNÜK NEVROTİK TİPLER

Nevrotik içe dönük tip, Sürekli kaygı ve endişe içindedir. Takınaklı düşünceleri ve korkuları vardır. Alıngan, sinirli ve tedirgindir. Aşırı duyarlıdır. Zaman zaman durgunluk, isteksizlik, ilgisizlik durumları olur. Gerçeklerden kaçar. Gündüz rüyası ve fantezilere dalar. Güvensizdir. Aşağılık duygusu vardır. İnsanlarla kolay ilişki kuramaz. Topluluklarda arka planda kalır. Devamlı uykusuzluktan yakınır. Kendi gerçekleriyle bağdaşmayan amaç, istek ve beklentiler peşinde koşar.

Bunlara erişemedikçe kaygısı artar. Yaptığı, başardığı işleri küçümser. Kendisini başkalarıyla kıyaslayıp onlara erişmeye çalışır. Olanak, yetenek ve becerilerini geliştirmek için çaba harcamaz. Bu tiplerde nevrasteni ve takınaklı düşünce ve korkular sık görülür. Öğrenci nevrotik içe dönük tip çıkmış ise bu durum rehber öğretmen çıktısında belirtilmektedir. Rehber öğretmen, aşağıdaki kişilik özelliklerinin gruplanması şemasına bakarak öğrencide nevrotikliğe en çok puan veren özellikleri görebilir. Öğrencinin durumu kendisinin yardım edebileceği sınırları aşıyor ise bu öğrenciyi yardım alabileceği bir kuruma yönlendirebilir.

Nevrotik dışa dönük tip, kaygılı, endişeli ve tedirgindir. Ruhsal gücü zayıf ve yetersizdir. İlgi alanı dardır. Devamlı bedensel yakınmaları vardır. Neşesiz, karamsar, ters huylu, durgun ve isteksizdir. Düşünmeden karar verir. Çabuk hareket eder, sık sık yanılır. Erişmek istediği amaç, istek ve beklenti düzeyi düşüktür. Erişmek istediklerinin de kendi gerçekleriyle bağlantısı yoktur. Buna karşılık yaptığı işleri abartır. Bu tiplerde histeri belirtileri kolayca ortaya çıkar.

Nevrotik denekler ve suçlular üzerinde yapılan araştırmalardan sonra, nevrotik içe dönüklerin daha çok kaygı, endişe, takınaklı düşünce, korku gibi belirtiler yanında, suç niteliğindeki eylemleri daha sık yaptıkları ortaya çıkmıştır.

Ruhsal bozukluklar ve hastalıklar yatay ve dikey boyut dışında, yeni bir boyut üzerinde yer alır. Bu boyut üzerinde de diğer boyutlarda bulunan nitelikler farklı sayılarda sıralanmıştır. Bu tür yaklaşıma göre, normal sayılan kişilik sınırıyla ruhsal bozukluklar ve hastalıklar arasında sadece miktar farkı olduğu söylenebilir. Öğrenci nevrotik dışa dönük çıkmış ise bu durum rehber öğretmen çıktısında belirtilmektedir. Rehber öğretmen aşağıdaki şemadan da yararlanarak öğrencinin bu durumuna neden olan en belirgin özelliklerini tespit edip öğrenciyi yardım alabileceği bir merkeze yönlendirebilir. örneğin öğrenci nevrotik çıkmış olabilir. Fakat özsaygısı mı çok az, yoksa kaygısı mı çok yüksek? Bu aşamada aşağıdaki 7’li gruplar ve özelliklerin düşük-yüksek çıkması dikkate alınmalıdır.

KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN GRUPLANMASI

KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

A.İÇE-DIŞA DÖNÜKLÜK:

Aşağıdaki yedi kişilik özelliği toplam 84 soru ile ölçülmektedir. Yalnızca rehber öğretmen grafiğinde bu 84 soru ile değerlendirilen içe-dışa dönüklük puanlarının yüzdeleri bulunmaktadır. Örneğin: Dışa dönüklük = %70 İçe dönüklük=%30 gibi. Öğrenciye meslekler önerilirken bu yüzdeler de dikkate alınmaktadır.

ETKİNLİK:Yüksek puan alanlar, ağır iş ve egzersiz dahil her tür bedensel etkinlikten hoşlanırlar. Sabahları erken ve yataktan oyalanmadan kalkarlar, bir etkinlik alanından diğerine kolaylıkla ve hızla geçerler, geniş bir çeşitlilik gösteren ilgi alanları vardır. Arkadaşlıkları eğlendiricidir. Düşük puan alanlar, hareketlilikten hoşlanmayan, çabuk yorulan, ağırkanlı insanlardır. Acele etmeden rahat yaşarlar. Ölçülen etkinliğin yüksek çıkması dışa dönüklüğe, düşük olması ise içe dönüklüğe puan vermektedir.

SOSYALLİK:Yüksek puan alanlar, sürekli olarak başka insanlar ile birlikte olmak isteyen, partiler, danslı toplantılar vb. hoşlanan, değişik kimseler ile kolayca tanışıp herkes ile konuşabilen, topluluk içinde rahat ve mutlu olan kişilerdir ve hoşsohbettirler. Düşük puan alanlar okumak gibi yalnız başına yapılan uğraşları yeğlerler, kalabalıktan hoşlanmaz, insanlarla senli benli olmak istemez, yabancılar ile konuşmakta güçlük çekerler. Ölçülen sosyalliğin yüksek çıkması dışa dönüklüğe, düşük olması ise içe dönüklüğe puan vermektedir.

RİSKE GİRME:Yüksek puan alanlar, yaşamlarında tehlikeyi, heyecanı severler, sonuçlarına aldırmadan değişik deneyimlerden hoşlanırlar. Tipik kumarbazdırlar. Düşük puan alanlar, yaşamın heyecanından bir ölçüde öz veride bulunmak anlamına gelse de, tanıdık ve bildik çevreyi güvenceyi ve güvenliği tercih ederler. Ölçülen riske girmenin yüksek çıkması dışa dönüklüğe, düşük olması ise içe dönüklüğe puan vermektedir.

ATILGANLIK:Yüksek puan alanlar, akıllarına estiği gibi davranan, acele karar verdikleri için sık sık hata yapan, tasasız, çabuk değişen, ne yapacakları belli olmayan kişilerdir. Düşük puan alanlar, sistematik, düzenli ve dikkatli davranırlar, plan yapmaktan hoşlanırlar, herhangi bir girişimde bulunmadan önce düşünürler. Ölçülen atılganlığın yüksek çıkması dışa dönüklüğe, düşük olması ise içe dönüklüğe puan vermektedir.

KENDİNİ İFADE:Yüksek puan alanlar, duygusal, başkalarının duygularına katılan, uçarı, dönek, duygularını abartmalı olarak açığa vuran kişilerdir. Nevrotik kişilik özelliğine yatkındırlar. Düşük puan alanlar soğukkanlı, ihtiyatlı, mesafeli, dengeli, mizaca sahip kişilerdir, duygu düşüncelerini kontrol ederler. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen kendini ifadenin yüksek çıkması dışa dönüklüğe, düşük olması ise içedönüklüğe puan vermektedir.

DERİN DÜŞÜNME:Yüksek puan alanlar, fikirler, soyutlamalar, felsefi sorunlar, tartışmalar, spekülasyonlar ve bilgi için bilgiden hoşlanan, çok düşünen, içgözleme önem veren kişilerdir. Düşük puan alanlar pratik, bir şeyi düşünmekten çok yapmaktan hoşlanan, fazla düşünmeye sabrı olmayan kimselerdir. Ölçülen derin düşünmenin yüksek çıkması içe dönüklüğe, düşük olması ise dışa dönüklüğe puan vermektedir.

SORUMLULUK:Yüksek puan alanlar, vicdanlı, güvenilir, sadık, ciddi ve belki aşırı titiz kişilerdir. Düşük puan alanlar, ne yapacağı belli olmayan, dikkatsiz ve teklifsiz, işlerini son dakikaya bırakan, randevularına geç kalan ve belki toplumsal açıdan sorumsuz kişilerdir. Ölçülen sorumluluğun yüksek çıkması içe dönüklüğe, düşük olması ise dışa dönüklüğe puan vermektedir.

B.DUYGUSAL DENGE-DENGESİZLİK ( NEVROTİKLİK):

Aşağıdaki yedi kişilik özelliği toplam 74 soru ile ölçülmektedir. Yalnızca rehber öğretmen grafiğinde bu 74 soru ile değerlendirilen duygusal denge-dengesizlik puanlarının yüzdeleri bulunmaktadır. Rehber öğretmen bu bölüm ile hangi öğrencinin hangi konuda psikolojik yardıma ihtiyacı olduğunu daha kolay belirleyebilir. Örneğin:Duygusal normallik = %70 Nevrotiklik=%30 gibi

KENDİNİ BEĞENME:Yüksek puan alanlar, kendilerinden ve yeteneklerinden çok emindirler, kendilerini değerli ve yararlı görürler, başkalarının da kendilerini beğendiklerine inanırlar. Düşük puan alanlar, başarısız insan olduklarına inanıp, kendileri hakkında olumlu düşüncelere sahip değildirler, çok düşük puan alanların aşağılık kompleksleri olduğu söylenebilir. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen özsaygının yüksek çıkması normalliğe, düşük olması ise nevrotikliğe puan vermektedir.

İYİMSERLİK:Yüksek puan alanlar, genellikle neşeli, mutlu insanlar olup yaşamlarından memnundurlar, hayatı bir ödül gibi kabul ederek dünya ile barış halindedirler. Düşük puan alanlar, tipik kötümser, kasvetli, sık sık kedere kapılıp yaşamdan düş kırıklığına uğramış, küsmüş kişilerdir. Çok düşük puan alanların depresyon içinde oldukları söylenebilir. Ölçülen iyimserliğin yüksek çıkması normalliğe, düşük olması ise nevrotikliğe puan vermektedir.

BAĞIMSIZLIK:Yüksek puan alanlar, özgür davranmaktan, kararlarını kendi başlarına almaktan hoşlanırlar, kendi kendilerinin efendisidirler, geleceklerinin kendi kontrollerinde olduğuna inanırlar ve sorunlarını çözmekte gerçekçi davranırlar. Düşük puan alanların kendilerine güvenleri yoktur, kaderin elinde oyuncak olduklarını düşünürler, kolayca etki altında kalırlar ve otoriteye boyun eğerler. Ölçülen bağımsızlığın yüksek çıkması normalliğe, düşük olması ise nevrotikliğe puan vermektedir.

KAYGI:Yüksek puan alanlar, işler biraz ters gittiğinde kolayca sarsılan, olabilcek yada olmayacak şeyler için gereksiz yere telaşlanan, endişelenen ve tasalanan kişilerdir. Düşük puan alanlar huzurlu, sakin kişilerdir ve mantıksız korkulara, kaygılara karşı dirençlidirler. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen kaygının yüksek çıkması nevrotikliğe, düşük olması ise normalliğe puan vermektedir.

TİTİZLİK:Yüksek puan alanlar, çok dikkatli, temkinli, seçici kişiler olup aşırı disiplinlidirler; pislik, düzensizlik ve dağınıklıktan hemen rahatsız, tedirgin olurlar. Çok yüksek puan alanların takınaklı düşüncelere eğilimli oldukları söylenebilir. Düşük puan alanlar dikkatsiz, savruk, herşeyin kolayına kaçan, düzensizliğe, saldırganlığa yada törensel niteliklere aldırış etmeyen rahat kişilerdir. Ölçülen kaygının yüksek çıkması nevrotikliğe, düşük olması ise normalliğe puan vermektedir.

DÜŞSEL HASTALIK:Yüksek puan alanlar, sağlık durumlarına son derece düşkün kişilerdir, sık sık bedensel yakınmaları vardır ve aileleri, arkadaşları ve doktorlarından yakın ilgi ister ve beklerler. Düşük puan alanlar, ender olarak hastalanırlar ve sağlık durumlarını pek umursamazlar. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen düşsel hastalığın yüksek çıkması nevrotikliğe, düşük olması ise normalliğe puan vermektedir.

SUÇLULUK DUYGUSU:Yüksek puan alanlar, sürekli kendilerini suçlayan, aşağılayan, ahlak açısından davranışları hatalı olsun olmasın, vicdan azabı çeken kişilerdir. Düşük puan alanlar, ender olarak kendilerini cezalandırmaya yada geçmişteki davranışları için pişmanlık duymaya eğilimlidirler. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen suçluluk duygusunun yüksek çıkması nevrotikliğe, düşük olması ise normalliğe puan vermektedir.

C.ESNEKLİK(YUMUŞAKBAŞLILIK)-KATILIK(DİKKAFALILIK):

Aşağıdaki yedi kişilik özelliği toplam 88 soru ile ölçülmektedir. Yalnızca rehber öğretmen grafiğinde bu 88 soru ile değerlendirilen esneklik-katılık puanlarının yüzdeleri bulunmaktadır. Meslek seçiminde kişinin yaşamdan beklentileri belirlenirken bu bölümden de yararlanılmaktadır. Örneğin:Esneklik = %70 Katılık=%30 gibi

SALDIRGANLIK:Yüksek puan alanlar, öfke nöbetlerine kapılma, dövüşme, şiddetle tartışma gibi davranışlarda ya da dolaylı olarak saldırganlık gösterirler, saçmalığa, eleştiriye, saldırının hiçbir biçimine dayanamazlar. Düşük puan alanlar nazik, ne yapacakları belli olan, kişisel çatışmadan kaçan fiziksel yada dolaylı şiddete tahammülü olmayan kişilerdir. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen saldırganlığın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

ÜSTÜNLÜK KURMA:Yüksek puan alanlar, bağımsız, haklarını, görüşlerini mutlaka başkalarına benimsetmek isteyen kişilerdir. Güçlü kişiliğe sahiptirler. Düşük puan alanlar alçak gönüllü, çekingen, çabuk boyun eğen, insanlar arası ilişkilerde insiyatif almaktan hoşlanmayan, kolayca etki altında kalan kişilerdir. Ölçülen üstünlük kurmanın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

BAŞARI BEKLENTİSİ:Yüksek puan alanlar, hırslı, çok çalışkan, rekabetten hoşlanan, sosyal durumlarını geliştirme konusunda çok istekli, üretkenlik ve yaratıcılığa çok değer veren kişilerdir. Düşük puan alanlar, yaratıcı, başarı ve rekabeti pek önemsemeyen, fazla uğraşıp didinmekten hoşlanmayan, sakin ve huzurlu yaşamdan hoşlanan kişilerdir. Ölçülen başarı hırsının düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

İNSANLARI KULLANMA:Yüksek puan alanlar, taraf tutmayan, kurnaz, hesaplı, içten pazarlıklı, başkaları ile ilişkilerinde çıkarlarını ön planda tutan kişilerdir. Düşük puan alanlar, iyi yürekli, insanlara güvenen, olduğu gibi görünen ve davranan, başkalarının duygularını paylaşan, özverili ve belkide biraz saf ve kolayca aldanan kimselerdir. Öğrencilerin grafiğinde bu özellik çıkmamaktadır. Ölçülen insanları kullanmanın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

HEYECAN ARAMA (MACERACILIK):Yüksek puan alanlar, yaşamda sürekli yenilik arayan, değişiklikten hoşlanan, sırf can sıkıntısını gidermek için sorun yaratan, doyumu heyecanda, coşkularda bulan maceracı kişilerdir. Düşük puan alanlar, yaşamlarında serüven yada yeniliğe pek gerek duymazlar, yuvalarının güvenliği ve alışılmış rahatlığını her şeye yeğlerler. Ölçülen maceracılığın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

HOŞGÖRÜ:Yüksek puan alanlar, esnek, anlayışlı, başka fikirlere açık ve belirsizlikten hiç rahatsız olmayan tiplerdir. Düşük puan alanlar, görüşlerinden asla vazgeçmeyen, katı ve ödün vermez kişilerdir, onlar için bir çok şey akla-kara olarak ayrılmıştır. Ölçülen saldırganlığın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir.

DUYGUSALLIK:Yüksek puan alanlar, böceklerden, kan görmekten, şiddetten hemen ve çok rahatsız olur, aşk ,sevgi, çocuklar, güzel sanatlar, çiçekler ve giyim konularından hoşlanırlar. Düşük puan alanlar, kan görmekten, acıklı sahnelerden pek etkilenmez, şiddete hoş görülüdürler. Açık saçıklıktan ve küfürden rahatsız olmaz, zayıflık-zaaf göstermez, ağlamak ya da sevgisini göstermekten hoşlanmazlar. Ölçülen duygusallığın düşük çıkması esnekliğe, yüksek olması ise katılılığa puan vermektedir

YETENEKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SÖZEL YETENEK: Bu yetenek, Sözel, Eşit Ağırlık, Dil(D) ve sanat, spor gibi özel yetenek puanı ile öğrenci alan yükseköğretim programlarında başarı için gereklidir.

SAYISAL YETENEK:Bu yetenek ÖSS Sayısal ve ÖSS Eşit Ağırlık puan türleriyle öğrenci alan yükseköğretim programlarında başarı için gereklidir.

ÖĞRENCİNİN BÜTÜN YETENEKLERİ %50 'DEN KÜÇÜK İSE;

Öğrenciye verilen grafiklerin altında alanlar ve meslekler çıkmamaktadır. Ayrıca (267-338), (264-339), (281-340) soru çiftleri aynıdır. Eğer öğrencinin yanıtlarında bu üç soru çiftinin 2’sinin veya 3’ünün yanıtları bir birini tutmuyorsa soruları içtenlikle yanıtlamadığı anlaşılmakta ve envanteri değerlendirilmemektedir. Rehber öğretmen çıktısında hangi soru çiftlerinin tutarsız olduğu soru numaraları ile birlikte belirtilmektedir.

Öğrenciye "Grafiklerinizi rehberlik servisinde incelettiriniz" uyarısı çıkmaktadır.

Eğer öğrenci tutarsız işaretleme yapmış ise rehber öğretmen öğrenciyi uyaracaktır. Fakat yetenekleri %50’nin altında olduğu için grafikleri çıkmamış ise bu öğrenciye testi içtenlikle yanıtlayıp yanıtlamadığını soracak, eğer içtenlikle yanıtlamamışsa, testi tekrar uygulayacaktır. İçtenlikle yanıtlamışsa, rehber öğretmen en yüksek olan yetenek, ilgi ve beklentileri doğrultusunda öğrenciye açıklama yapacaktır.

ÖĞRENCİNİN SÖZEL VE SAYISAL YETENEKLERİNİN

HER İKİSİDE %50 VE ÜZERİNDE İSE;

Öğrencinin yetenek alanı belirlendikten sonra hem sözel hem de sayısal yetenek gerektiren Eşit Ağırlık puanı ile öğrenci alan yükseköğretim programları da öğrenciye önerilmektedir. Yetenekler birbirinden en az 10 puan farklıysa sadece yüksek olan yetenek öğrenciye önerilmektedir. İlgiler, beklentiler ve meslekler ona göre düzenlenmektedir. Fakat aralarında 10 puan fark yoksa, işlemler bittikten sonra öğrenciye "Sözel ve sayısal yetenekleriniz yüksek ve birbirine yakın olduğu için diğer yetenek alanınız ile ilgili yorumlama için grafiğinizi rehberlik servisiyle görüşünüz" uyarısı çıkmaktadır. Rehber öğretmen öğrenciye diğer yetenek alanı, bu alanla ilgili yüksek çıkan ilgi ve beklentileri konusunda açıklama yapacaktır.

ÖĞRENCİNİN SÖZEL VE SAYISAL YETENEKLERİNİN

İKİSİDE %50’NİN ÜZERİNDE VE BİRBİRİNE EŞİT İSE;

İlgiler kontrol edilmekte ve öğrencinin hangi yetenek alanından ilgileri yüksekse o yetenek öğrenciye önerilmektedir. Yetenek alanı belirlendikten sonra ilgiler ve beklentiler de o yeteneğe uygun seçilmektedir. Öğrenciye, "Sözel ve sayısal yetenek puanlarınız eşit olduğundan, diğer yetenek alanınızla ilgili yorumlama ve meslekler için rehberlik servisi ile görüşünüz. "uyarısı çıkmaktadır.

Rehber öğretmen öğrenciye diğer yetenek alanı hakkında ve o yeteneğe uygun yüksek ilgi ve beklenti alanları hakkında açıklama yapacaktır.

(Sayısal ilgi + Canlı ilgisi) , (Sosyal ilgi + Edebi ilgi) den büyükse Sayısal yetenek seçilmektedir.

(Sayısal ilgi + Canlı ilgisi) , (Sosyal ilgi + Edebi ilgi) den küçükse Sözel yetenek seçilmektedir.

(Sayısal ilgi + Canlı ilgisi) , (Sosyal ilgi + Edebi ilgi) ye eşitse yetenekler eşit ilgiler de karmaşık olduğu için değerlendirme yapılmamaktadır. Bu durumda rehber öğretmen öğrencinin ders notlarına da bakarak öğrenciyi yönlendirmelidir. Burada yetenek seçiminde edebi ve sosyal ilgi sayısalda, sayısal ve canlı ilgi de sözelde çıkmadığı için seçilmişlerdir. Diğer bütün ilgiler hem sözel hem de sayısal da yeralmaktadır. Müzik ilgisi daha çok yetenek sınavı ile öğrenci alan bölümler için geçerli olmakla birlikte yeni sınav sisteminde bu bölümlerede ÖSS puanı ile öğrenci alınacağı açıklanmıştır.

SÖZEL YETENEKLE İLGİLİ OLAN İLGİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SOSYAL İLGİ:Sosyal ilgisi yüksek olanlar; uluslararası ilişkiler, kamu yönetimi, hukuk, psikoloji, sosyoloji, felsefe, coğrafya, eğitim bilimleri, ilahiyat, antropoloji ve klasik arkeoloji gibi alanlarda ve 2 yıllık sosyal programlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

DİL İLGİSİ: Dil ilgisi yüksek olanlar yabancı dil puanı ile öğrenci alan bölümlerde eğitim görerek daha başarılı ve mutlu olabilirler.

MEKANİK İLGİSİ:Mekanik ilgisi yüksek olanlar; seramik ve cam sanatları, süsleme ve dekoratif sanatlar, heykel ve Türk el sanatları gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

İKNA İLGİSİ:İkna ilgisi yüksek olanlar; yazarlık, halkla ilişkiler, sözel öğretmenlikler, psikoloji, hukuk, gazetecilik, çalışma ekonomisi ve endüstriyel ilişkiler, kamu yönetimi, radyo TV, uluslararası ilişkiler ve ilahiyat alanında çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

EDEBİ İLGİ:Edebi ilgisi yüksek olanlar; radyo televizyon, gazetecilik, türkçe - edebiyat öğretmenliği, tarih öğretmenliği, halk bilimi, doğu ve batı dilleri edebiyatı, eskiçağ dilleri ve kültürleri sanat tarihi, klasik arkeoloji, mütercim-tercümanlık gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

SANAT İLGİSİ:Sanat ilgisi yüksek olanlar; resim öğretmenliği, ressamlık, heykel, içmimari, sanat tarihi, tiyatro, klasik arkeoloji, tekstil iletişim sanatları, grafik sanatları, fotoğrafçılık, baskı sanatları, endüstri ürünleri tasarım, desinatörlük gibi plastik ve el sanatları alanlarında çalışma yaparak doyum sağlayabilirler. Ayrıca konservatuarda bale ve halk oyunları programları da ilgilerini çekmektedir.

MÜZİK İLGİSİ:Müzik ilgisi yüksek olanlar; müzik öğretmenliği, müzik uzmanlığı ve sanatkarlığı, bestekarlık, bale ve halk oyunları gibi alanlarda, konservatuarın müzik bölümlerinde yönelirlerse doyum sağlayabilirler.

SOSYAL YARDIM İLGİSİ:Sosyal yardım ilgisi yüksek olanlar; sosyal hizmetler, psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, çocuk gelişimi ve eğitimi programları, ilahiyat fakültesi, kütüpanecilik, işitme ve görme engelliler öğretmenliği gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

SAYISAL YETENEKLE İLGİLİ OLAN İLGİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAYISAL İLGİSİ:Sayısal ilgisi yüksek olanlar; fizik, kimya, matemetik, istatistik, astonomi ve uzay bilimleri, eczacılık, bilgisayar müh., petrol müh., maden müh.,gıda müh.,metalurji müh. gibi alanlarda ve 2 yıllık temel bilimler alanında çalışırlarsa doyum sağlayabilirler.

CANLI İLGİSİ:Canlı ilgisi yüksek olanlar; Orman müh., biyoloji, ziraat müh., çevre müh., veteriner hekimlik, tütün eksperliği, zootekni, bitki koruma, peyzaj mimarlığı, su ürünleri ve 2 yıllk ziraat bilimleri gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

MEKANİK İLGİSİ:Mekanik ilgisi yüksek olanlar; makine, elektronik, elektrik, kimya, endüstri, inşaat, jeodezi ve fotogrometri, elektronik haberleşme, gemi inşaatı makinaları, deniz ulaştırma, işletme mühendislikleri, mimarlık, diş hekimliği, tıp (genel cerrahi, pataloji, genetik) ve ağaç işleri gibi alanlarda çalışma yaparak doyuma ulaşabilirler.

İKNA İLGİSİ:İkna ilgisi yüksek olanlar; sayısal bölümlerin öğretmenlikleri, sağlık idaresi, diyetisyenlik, endüstri müh. gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

SANAT İLGİSİ:Sanat ilgisi yüksek olanlar; Mimarlık, peyzaj mimarlığı, ve şehir bölge planlama gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

SOSYAL YARDIM İLGİSİ:Sosyal yardım ilgisi yüksek olanlar; tıp, bayanlarda hemşirelik, diş hekimliği, fizik tedavi ve rehabilitasyon, çevre müh. ve 2 yıllık sağlık bilimleri gibi alanlarda çalışma yaparak doyum sağlayabilirler.

İLGİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

· · · · · İlgilerden %50'nin altında olanlar, öğrenciye önerilmemektedir.

%50'nin üzerinde olmak şartı ile yeteneklere uygun olan ilgilerden en fazla 3 tanesi önerilmektedir.
· · · · · Öğrencinin yüksek ilgilerine 5 puana kadar yakın puanda ilgileri varsa bunlara da dikkat etmesi gerektiği uyarısı öğrenci çıktısında belirtilmektedir.

· · · · · Sözel yetenekle ilgili ilgiler ve meslekler sayısal yetenekte, sayısal yetenekle ilgili ilgiler ve

· · · · · meslekler ise sözel yetenekte çıkmamaktadır.

· · · · · Öğrenciye ilgilerine göre meslekler önerilirken içe dönüklük-dışa dönüklük toplam puanları dikkate

alınarak meslekler içerisinden elemeler yapılmaktadır. Dışa dönüklük puanı 0-40 arasında olanlara farklı, 65-100 puan arasında olanlara farklı meslekler önerilmektedir. 41- 64 puan arasında olanlara ise eleme yapılmamaktadır.

KME’NİN BİLGİSAYAR PROGRAMINDAN ALINABİLEN DÖKÜMANLAR

Her öğrenciye sonuç belgesi,
Her öğrenci için rehber öğretmene sonuç belgesi,
21 kişilik özelliği, 2 yetenek ve 10 ilgi den herhangi biri seçildiğinde istenilen alt ve üst %’ler arasında puan alan öğrencilerin grup olarak listesi ,
İçe-dışa dönüklük, normallik-nevrotiklik ve esneklik-katılık özelliklerinden herhangi biri seçildiğinde istenilen alt ve üst %’ler arasında puan alan öğrencilerin isim, numara veya sınıf sırasına göre listeleri alınabilmektedir.
Bu sayade çeşitli özellikler açısından gruplar oluşturulup seminer yapılabilir. Örneğin, kaygı puanı %70’in üzerinde olanların listesi alınıp, bu konuda grup çalışması yapılabilir.

REHBER ÖĞRETMENLERİN DİKKATİNE!

Grafiği öğrenci ile birlikte değerlendirmeden önce, derslerindeki başarı durumlarını da dikkate alınız.
Testi uygulamadan önce öğrencileri motive ederek, soruları içtenlikle yanıtlamalarına ve boş bırakmamalarına özen gösteriniz.
Yapılan deneme uygulamalarında öğrencilerin en erken bir saat, çoğunluğun bir buçuk saat, en geç iki buçuk saat'lik sürede testi yanıtladıkları görülmüştür. Uygulamadan önce yapacağınız planlamada bu durumu dikkate alınız.
Uygulanan test sonuçlarının, öğrenciyi yakınen tanıyan rehber öğretmeninin değerlendirmesi, gerekmektedir. Branşı olmayan öğretmenler veya idareciler kesinlikle değerlendirmemelidir.
Özel olarak rehber öğretmene verilen ve öğrencininkinden daha ayrıntılı, grafik sonuçlarının kimseye gösterilmemesi meslek gereğidir.
Kişilik Meslek Envanterinde toplam 340 soru bulunmaktadır. Bazı sorular evet’te, bazıları ise hayır’da puan vermektedir. ? ise o sorunun yarısı kadar puan değerindedir.

KİŞİLİK MESLEK ENVANTERİ'NİN AVANTAJLARI

Öğrenciler kesinlikle yeteneklerine uygun alanlara yönlendirilmektedir.
Öğrencinin yüksek ilgi ve beklentilerinden mutlaka yetenek alanlarına da uygun olanlar önerilmektedir.
Testimizde kişilik özelliklerini ölçen bir soru, aynı zamanda herhangi bir ilgi veya beklentiye de puan verebildiğinden önerilen meslekler öğrencinin aynı zamanda kişilik özelliklerine de uygun olmaktadır. Sonuçta meslekler bildirilirken toplam içe-dışa dönüklük puanlarına göre eleme yapılmaktadır.
Bilgisayar programından kaynaklanabilecek hata olasılıkları düşünülerek defalarca incelenip program sıfıra indirilmiştir.
Alan ve meslek seçimi yanında,öğrenciler farklı kişilik özelliklerini de daha iyi tanıma olanağını elde etmektedirler.
Rehber öğretmen, psikolojik yardım gerektiren öğrencileri ve bu öğrencilerin sorunlarını daha kolay saptayabilmektedir.
Testin geçerliliği ve güvenirliği psikometrist'lerce onaylanmıştır.
Meslekler, kişilik özelliklerine göre belirlenirken, kişisel yorumdan özellikle kaçınılmış,ÖSYM’nin Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi ve ÖSYM klavuzu temel alınmıştır. Ülkemizde öğretimi yapılan bütün meslekler testimizde bulunmaktadır.

KİŞİLİK MESLEK ENVANTERİ ALPHA (a) İÇ TUTARLILIK

GÜVENİRLİK KATSAYILARI

A- İÇE-DIŞA DÖNÜKLÜK BOYUTU

ÖRNEK: ATILGANLIK,

****** Method 1 (space saver) will be used for this analysis ******

R E L I A B I L I T Y A N A L Y S I S - S C A L E (A L P H A)

N of

Statistics for Mean Variance Std Dev Variables

SCALE 12.4442 41.3903 6.4335 13

Item-total Statistics

Scale Scale Corrected

Mean Variance Item- Alpha

if Item if Item Total if Item

Deleted Deleted Correlation Deleted

V4 11.5178 36.7646 .3407 .7842

V37 11.6057 35.8965 .4629 .7738

V54 11.5867 35.4050 .4954 .7708

V72 11.4252 35.6831 .4649 .7734

V90 11.5439 35.7439 .4760 .7727

V105 11.5297 36.3116 .4028 .7787

V124 11.6888 35.3958 .4960 .7708

V245 11.2613 38.3411 .2100 .7945

V160 11.3872 36.2093 .3802 .7808

V178 11.9335 36.2813 .4746 .7735

V198 11.7055 34.5273 .6075 .7615

V216 11.2613 36.1220 .4003 .7790

V229 11.7316 37.1349 .3114 .7866

Reliability Coefficients

N of Cases = 421.0 N of Items = 13

Alpha = .7934

B- NORMALLİK-NEVROTİKLİK BOYUTU

ÖRNEK: İYİMSERLİK,

****** Method 1 (space saver) will be used for this analysis ******

R E L I A B I L I T Y A N A L Y S I S - S C A L E (A L P H A)

N of

Statistics for Mean Variance Std Dev Variables

SCALE 18.3034 50.9418 7.1374 15

Item-total Statistics

Scale Scale Corrected

Mean Variance Item- Alpha

if Item if Item Total if Item

Deleted Deleted Correlation Deleted

V8 16.5680 47.2581 .3838 .8417

V24 16.6990 47.3155 .3793 .8419

V42 17.5097 43.0242 .5992 .8293

V59 17.0655 43.4677 .5660 .8314

V76 17.5170 44.5812 .4427 .8391

V94 17.2379 41.4031 .7300 .8206

V110 17.5316 45.1888 .4206 .8401

V128 16.9830 45.3063 .3914 .8421

V144 17.0947 46.6942 .3146 .8457

V165 16.5874 47.7271 .3417 .8435

V183 17.0194 45.2356 .4612 .8377

V202 17.2233 42.7724 .6016 .8290

V220 16.9879 43.6957 .5711 .8312

V233 17.1238 45.4080 .3789 .8429

V249 17.0995 43.8757 .5150 .8345

Reliability Coefficients

N of Cases = 412.0 N of Items = 15

Alpha = .8462

C-ESNEKLİK-KATILIK BOYUTU

ÖRNEK: HEYECAN ARAMA,

****** Method 1 (space saver) will be used for this analysis ******

R E L I A B I L I T Y A N A L Y S I S - S C A L E (A L P H A)

N of

Statistics for Mean Variance Std Dev Variables

SCALE 21.0480 30.7813 5.5481 13

Item-total Statistics

Scale Scale Corrected

Mean Variance Item- Alpha

if Item if Item Total if Item

Deleted Deleted Correlation Deleted

V16 19.6619 25.3349 .5332 .7353

V33 19.5875 26.4160 .4278 .7469

V49 19.4940 26.1256 .5077 .7395

V85 19.8034 26.4324 .3680 .7535

V100 19.3357 27.6947 .3988 .7511

V119 19.4484 27.9739 .2829 .7604

V136 19.4293 26.2696 .5104 .7397

V154 19.4676 27.4130 .3599 .7536

V172 19.4221 27.8599 .3100 .7579

V193 19.7770 25.7987 .4406 .7453

V211 19.2542 28.8006 .2664 .7610

V226 19.4412 26.6462 .4727 .7435

V240 19.6571 27.5191 .2770 .7624

Reliability Coefficients

N of Cases = 417.0 N of Items = 13

Alpha = .7729

D- YETENEKLER BOYUTU

ÖRNEK: SAYISAL YETENEK,

****** Method 1 (space saver) will be used for this analysis ******

R E L I A B I L I T Y A N A L Y S I S - S C A L E (ALPHA)

N of

Statistics for Mean Variance Std Dev Variables

SCALE 13.1439 27.0802 5.2039 10

Item-total Statistics

Scale Scale Corrected

Mean Variance Item- Alpha

if Item if Item Total if Item

Deleted Deleted Correlation Deleted

V265 11.3933 24.7151 .3297 .8247

V273 11.7026 23.0171 .4234 .8181

V279 11.6019 23.2787 .4671 .8137

V285 12.1415 21.5112 .5589 .8042

V292 11.8345 21.9894 .5473 .8055

V301 11.9520 21.5746 .5597 .8041

V307 12.2158 21.3764 .5988 .7997

V316 12.0288 21.2251 .6019 .7993

V323 11.6763 22.2195 .5244 .8079

V332 11.7482 22.7033 .4650 .8140

Reliability Coefficients

N of Cases = 417.0 N of Items = 10

Alpha = .8252

E- İLGİLER BOYUTU

ÖRNEK: EDEBİ İLGİ,

****** Method 1 (space saver) will be used for this analysis ******

R E L I A B I L I T Y A N A L Y S I S - S C A L E (A L P H A)

N of

Statistics for Mean Variance Std Dev Variables

SCALE 5.9247 11.1924 3.3455 6

Item-total Statistics

Scale Scale Corrected

Mean Variance Item- Alpha

if Item if Item Total if Item

Deleted Deleted Correlation Deleted

V261 5.4871 9.0853 .3136 .6673

V275 4.7059 8.0477 .4321 .6303

V303 5.1059 7.6940 .5315 .5951

V319 4.6000 9.0519 .2641 .6843

V102 4.8282 8.5388 .3151 .6716

V242 4.8965 7.2062 .6135 .5617

Reliability Coefficients

N of Cases = 425.0 N of Items = 6

Alpha = .6796